Pan Tadeusz. Ostatni zajazd na Litwie

Akcja filmu rozgrywa się w 1811 roku w litewskim dworku Sopliców w Soplicowie. Po ukończeniu nauk do rodzinnego domu wraca młody Tadeusz Soplica, którego opiekunem i gospodarzem dworu jest stryj, Sędzia. Podczas zwiedzania dawnych zakamarków trafia do swojego pokoju dziecinnego, gdzie spotyka Zosię, młodą i piękną dziewczynę, która budzi w nim uczucie i pożądanie. Wieczorem, podczas kolacji na Zamku – przedmiocie sporu między rodziną Sopliców a Horeszkami – Tadeusz poznaje uwodzicielską Telimenę, z którą wkrótce nawiązuje romans. Prawdziwą mieszkanką jego pokoju okazuje się jednak Zosia, której opiekunką jest Telimena. Tadeusz nie wie, że ksiądz Robak, znany ze swych patriotycznych działań, jest jego ojcem – Jacek Soplica, niegdyś porywczy szlachcic, zastrzelił Stolnika Horeszkę i wstąpił do klasztoru, ukrywając swoją tożsamość. Za dawną zbrodnię mści się klucznik Gerwazy. Ksiądz Robak jednocześnie przygotowuje powstanie na Litwie, mające wspomóc Francję w ataku na Rosję, prowadząc działalność konspiracyjną w tajemnicy przed wszystkimi. Prawdę ujawnia dopiero na łożu śmierci.