Popioły

Rafał Olbromski (D. Olbrychski), młody szlachcic, opuszcza rodzinny majątek, by wziąć udział w burzliwych wydarzeniach epoki napoleońskiej. Najpierw służy jako sekretarz u księcia Gintułta (P. Wysocki), a pod jego wpływem wstępuje do loży masońskiej. Jego uczucie do Heleny (P. Raksa), żony członka loży, kończy się tragedią. Rafał wraz z przyjacielem Krzysztofem Cedro (B. Kierc) wstępuje do armii Napoleona, a wojenne losy rozdzielają ich: Rafał trafia pod Raszyn, Krzysztof pod Samosierrę. Film ukazuje brutalność wojny, konfrontując romantyczne ideały bohaterów z okrucieństwem realiów historycznych, a ślepotę weterana można odczytać jako symbol zawiedzionych nadziei Polaków. Wajda przekształcił powieść Stefana Żeromskiego w serię obrazowych scen, tworząc film jak z ruchomych tableau.