Reżyser: Stanisław Różewicz
1982
Podstawą scenariusza jest pierwszy tom Emancypantek Bolesława Prusa, a przedstawiane wydarzenia ukazane zostały oczami Madzi Brzeskiej – młodej, naiwnej nauczycielki pracującej w pensji pani Latter. Hanna Mikuć w tej roli wykreowała psychologicznie wiarygodny portret niewinnej dziewczyny, która z rosnącym zdumieniem obserwuje cynizm otaczającego ją świata. Akcja filmu toczy się w Warszawie u schyłku XIX wieku. Emma Latter, silna i władcza kobieta, zmaga się z coraz poważniejszymi problemami finansowymi. Rodzice uczennic zalegają z opłatami, a własne dzieci stają się źródłem dodatkowych trosk. Syn Kazimierz, lekkomyślny hulaka, wyłudza od matki duże sumy, natomiast córka Helena bezskutecznie usiłuje wymusić na milionerze Solskim małżeństwo. Pani Latter, przez całe życie troszcząca się o dobro dzieci, teraz zadręcza się ich niepowodzeniami i zaniedbuje sprawy pensji. Szkoła stopniowo traci prestiż, a jej przełożona – autorytet. Problemy mnożą się wraz z kolejnymi niepokojącymi zdarzeniami. Joanna, dama klasowa, wraca do domu późno w nocy, a plotki łączą ją z Kazimierzem. Klara Howard, zagorzała emancypantka, podburza uczennice przeciw nauczycielowi matematyki, przeciwnikowi idei wyzwolenia kobiet. Sama podkochuje się w studencie Kotowskim, który jednak darzy uczuciem młodziutką Manię Lewicką. Jego listy do uczennicy, przesyłane potajemnie, zostają ujawnione, wywołując oburzenie i interwencję zaniepokojonego wuja Mani. Do Warszawy przybywa również pan Lewicki, od lat zakochany w Emmie Latter, prosząc ją o rękę. Emma nie odpowiada jednoznacznie, pochłonięta narastającymi problemami. Ostatecznie wiadomość, że Kazimierz fałszował podpisy matki na wekslach, przepełnia czarę goryczy. Doprowadzona do bankructwa, pani Latter niespodziewanie opuszcza Warszawę, a jedyną osobą, która zna cel jej podróży, pozostaje Madzia Brzeska. Film ukazuje nie tylko dramat jednostki w konfrontacji z ograniczeniami społecznymi i moralnymi epoki, lecz także subtelnie portretuje warszawskie życie XIX-wiecznej prowincji, jej obyczaje i napięcia klasowe. Widz poznaje zarówno mechanizmy władzy w pensji, jak i psychologiczne zmagania bohaterów, co nadaje opowieści głębi i autentyczności.
Aby zobaczyć informacje profesjonalne wymagane jest posiadanie konta