Cudzoziemka

Powieść „Cudzoziemka” Marii Kuncewiczowej ukazała się po raz pierwszy w 1936 roku, a po pięćdziesięciu latach autorka powróciła do losów swojej bohaterki, pisząc scenariusz filmowy oparty na tym utworze. Róża, grana w filmie przez Ewę Wiśniewską, jest córką Polaka pracującego w Rosji. Dorastając w Taganrogu, po raz pierwszy styka się z muzyką koncertową i pod wpływem występu włoskiej skrzypaczki postanawia poświęcić się grze na skrzypcach. Wyjeżdża z ciotką do Warszawy, by studiować w konserwatorium, gdzie poznaje Michała Bądskiego – swoją pierwszą, burzliwą i niezapomnianą miłość. Rozczarowana zerwaniem i nieudanym związkiem, Róża wraca do Warszawy, na zawsze pozostając „cudzoziemką” – osobą niezdolną odnaleźć swoje miejsce ani wśród ludzi, ani we własnym życiu. Jej poczucie obcości, niespełniona pasja muzyczna i zmarnowany talent pogłębiają frustrację, która odbija się na relacjach z bliskimi. Wychodzi za mąż z rozsądku, a śmierć ukochanego syna Kazia dodatkowo ją załamuje. Nie potrafi okazać ciepła córce Marcie, choć dziewczynka odziedziczyła muzyczne zdolności i dzięki matce zostaje sławną śpiewaczką. Sukces córki nie przynosi jednak Róży satysfakcji ani ukojenia. U schyłku życia, samotna i zgorzkniała, bohaterka dokonuje bolesnego rozrachunku z przeszłością. Dopiero wtedy uświadamia sobie własne błędy i niezdolność do pogodzenia się z losem. Decyduje się na szczerą rozmowę z mężem i córką, odnajdując spóźnione pojednanie ze sobą i światem. Film Ryszarda Bera splata teraźniejszość z przeszłością, a ważną rolę odgrywa w nim muzyka – zwłaszcza pieśń Schumanna „Ich grolle nicht” oraz Koncert skrzypcowy D-dur Brahmsa, symbolizujące marzenia, miłość i niespełnione tęsknoty Róży.